Spina Bifida komt voor bij ongeveer 1 op 1000 pasgeborenen. Wie eerder
een kind met een open rug kreeg, heeft een hogere kans (ong. 1 op
100). Bij deze vrouwen wordt een nog hogere dosis foliumzuur aangeraden
bij een volgende zwangerschap (nl 4mg foliumzuur/dag)
Studies hebben uitgewezen dat een dagelijkse dosis van
0,4 mg (=
400 µg) foliumzuur deze letsels grotendeels kan voorkomen. Foliumzuur
komt voor in heel wat basisproducten zoals groenten, fruit,
zuivelproducten, vlees en brood. Maar probleem is dat bij de bereiding
van het eten tot 95% van dat foliumzuur verloren gaat. Onderzoek in
Nederland heeft uitgewezen dat jonge vrouwen gemiddeld slechts 2,5 mg
foliumzuur binnenkrijgen via hun voeding. Een kwart van de vrouwen
neemt minder dan 1 mg op.
Daarom wordt aangeraden dat alle
vrouwen in de vruchtbare leeftijd met kinderwens een supplement
foliumzuur innemen vanaf het ogenblik dat ze stoppen met de pil. Vandaar
dat het aangeraden is om minimaal 4 weken voor het zwanger worden tot
minimaal 8 weken na het zwanger worden dagelijks een extra supplement
van 0.4 mg foliumzuur in te nemen. Behalve de daling op het risico op
een neuraalbuisdefect bij de baby kan een dagelijkse inname van extra
foliumzuur ook andere mogelijke voordelen hebben zoals een vermindering
van de ochtendmisselijkheid tijdens de eerste zwangerschapsweken en
zelfs mogelijk een lager risico op vroeggeboorte. Ook zou de inname van
extra foliumzuur in zekere mate een preventie kunnen bieden voor andere
aangeboren afwijkingen, vooral dan ter hoogte van de urinewegen en het
hart. Daarom wordt meer en meer aangeraden om ingeval van zwangerschap
de foliumzuursupplementen in te nemen tot de vierde zwangerschapsmaand.
Vitamines innemen ter voorkoming van neuraalbuisdefecten
Een
van de eerste delen van het lichaam dat zich ontwikkelt is het centrale
zenuwstelsel. De neuraalbuis, vanwaar de ruggengraat en hersenen zich
ontwikkelen, wordt gevormd gedurende de eerste 25 dagen van de
zwangerschap.
Spina Bifida wordt veroorzaakt omdat de neuraalbuis
zich niet goed ontwikkeld heeft en vandaar de term neuraalbuisdefect. Gerelateerde afwijkingen zijn: anencephalie (geen
hersenen) en encephalocele (een deformatie van de hersenen en de
schedel).
Waarom ontwikkelt de neuraalbuis zich niet goed?
De
precieze oorzaken zijn nog niet bekend maar er wordt verondersteld dat
het te maken heeft met genetica en milieu. Als een paar een kind heeft
gehad met Spina Bifida is de kans dat een tweede of derde kind het ook
krijgt 1 op 35.
Wat heeft onderzoek aangetoond?
Onderzoek
naar het geven van een foliumzuursupplement (vitamine B9) heeft
definitief aangetoond dat vrouwen die een zwangerschap hebben gehad met
neuraalbuis problemen de kans op hetzelfde bij een tweede zwangerschap
kunnen verkleinen met een dramatische 72% als ze extra foliumzuur
hebben genomen.
In april 1983 heeft het Centrum voor Medisch
Onderzoek in Engeland een studie over neuraalbuisdefecten gedaan
met foliumzuur en andere voedselsupplementen. De studie is gedaan in 33
centra in 7 landen. De resultaten zijn in juli 1991 bekend gemaakt.
De
dosis die aan vrouwen in de studie gegeven werd was 0.4 mg per dag. De
vrouwen die aan de studie deelnamen en hun babies werden nagekeken op
mogelijke afwijkingen. De kinderen zijn onder observatie gebleven tot
hun derde levensjaar. Tot nu toe zijn er geen afwijkingen geconstateerd
die te wijten zouden zijn de inname van foliumzuur bij noch de vrouwen
of de kinderen.
Wat betekent dit in de praktijk?
Deze
resultaten bewijzen dat de vrouwen het risico voor een tweede
zwangerschap met neuraalbuis problemen kunnen verminderen door een
dagelijkse dosis foliumzuur in te nemen. Vrouwen die in het hoge risico
categorie vallen zijn diegenen die al een eerdere zwangerschap met
problemen hebben gehad, of zelf een neuraalbuisdefect hebben of
waarvan de man neuraalbuisafwijkingen in de familie heeft.
Vrouwen
in deze hoge risicocategorie doen er goed aan dagelijks een tablet van
5mg foliumzuur te nemen, minstens 1 maand voor de conceptie en dan
gedurende de eerste 12 weken van de zwangerschap. Deze tabletten van
5mg kunnen op recept van een arts verkregen worden. Sommige mensen
twijfelen aan de hoge dosis van 5mg wat 1 mg hoger is dan in de studie
gebruikt is. Het Ministerie van Gezondheid zegt dat de 5mg vervangen
zal worden door een van 4 mg zodra het op de markt komt.
Vrouwen die
niet in de risicogroep zitten kunnen ook voordeel hebben bij het nemen
van foliumzuur. Voor hen zijn er de 0.4 mg tabletten die je in de
drogisterijen kunt vinden bij de vitamines. Ook deze moeten ten minste
1 maand voor de conceptie en gedurende de eerste drie maanden van de
zwangerschap genomen worden.
Vrouwen bij wie Spina Bifida in de
familie voorkomt kunnen het beste advies inwinnen bij iemand die
gespecialiseerd is in genetica. In deze gevallen moet hun huisarts ze
verwijzen naar deze specialist.
Een gezond dieet helpt ook
